İNGİLTERE’DE GIDA İSRAFINA ÇÖZÜM: Son Kullanma Tarihi Yaklaşan Ürünler Ücretsiz Dağıtılacak!
Gıda fiyatlarının ve israfın küresel bir sorun haline geldiği günümüzde, market zinciri Lidl İngiltere dikkat çeken bir uygulamayı hayata geçirdi. Satılmayan ancak tüketilebilir durumdaki ürünleri çöpe atmak yerine ücretsiz dağıtan şirket, pilot uygulamadaki başarının ardından sistemi 200 mağazaya çıkardı.
İSTANBUL / DIŞ HABERLER – Market raflarında satılmayan ve son tüketim tarihi yaklaşan gıdalar için iki farklı seçenek bulunuyor: Ürünler zamanında ayrılarak ihtiyaç sahiplerine ulaştırılabilir ya da tüketim süresi dolana kadar rafta bekletilip çöpe atılabilir. Almanya merkezli perakende devi Lidl’ın İngiltere yapılanması, ilk yolu tercih ederek gıda atıklarının önüne geçmeyi hedefleyen sistemini genişletme kararı aldı.
Pilot Uygulama İle Haftada 1,2 Ton Gıda Çöpe Gitmekten Kurtarıldı
Lidl İngiltere; gıda paylaşım platformu Olio ve sosyal etki platformu Neighbourly iş birliğiyle ilk olarak 20 mağazada bir deneme süreci başlattı.
Uygulama kapsamında gönüllüler, gün sonunda raflarda kalan ve gıda güvenliği açısından tüketilmesinde sakınca bulunmayan ürünleri mağazalardan teslim alıyor. Meyve, sebze, fırın ürünleri, et, balık ve kanatlı eti gibi gıdalar Olio uygulaması üzerinden listelenerek çevrede yaşayan vatandaşlara ücretsiz ulaştırılıyor. Soğuk zincir gerektiren ürünlerde ise teslimat boyunca sıkı gıda güvenliği kuralları uygulanıyor.
20 mağazalık pilot projede haftalık yaklaşık 1.200 kilogram gıdanın israf edilmesinin önüne geçilmesi üzerine, sistemin ilk etapta yaklaşık 200 mağazaya yaygınlaştırılmasına karar verildi. Şirket, uygulamayı 2026 yılı sonuna kadar ülke genelindeki tüm mağazalarında aktif hale getirmeyi hedefliyor.
Türkiye’de Durum: Konteyner Görüntüleri ve Son Kullanma Tarihi İhlalleri
İngiltere’de israfı önleyen bu sosyal sorumluluk modelleri yaygınlaşırken, Türkiye’de ise gıda fiyatlarındaki artış ve erişim zorlukları dönem dönem farklı görüntülerle gündeme geliyor. Zincir marketlerin gün sonunda çöp konteynerlerine bıraktığı ekmek, sebze, meyve ve ambalajlı ürünleri toplamaya çalışan vatandaşların sosyal medyaya yansıyan görüntüleri kamuoyunda tartışmalara yol açıyor.
Diğer taraftan, raflarda son tüketim tarihi geçmiş ürünlerin satılmaya devam etmesi de tüketici sağlığını tehdit eden ayrı bir sorun olarak öne çıkıyor. Bazı belediyeler, denetimlerde tespit edilen bu tekrarlı ihlaller nedeniyle zincir market şubelerine mühürleme ve kapatma cezaları uyguluyor.
İngiltere’deki "Sıfır Atık Gıda" modeli, hem gıda israfının önlenmesi hem de ihtiyaç sahiplerine destek olunması açısından zincir marketlerin alabileceği önlemlere emsal teşkil ediyor.
