Bankalar Maaşlara Bloke Koyabilecek
Yargıtay’dan Emekli Maaşlarıyla İlgili Emsal Karar: Bankalar Maaşlara Bloke Koyabilecek
Yargıtay’ın emekli vatandaşları doğrudan ilgilendiren içtihat birleştirme kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar, tüketici kredisi kullanan emeklilerin maaşlarının bloke edilmesini hukuki çerçeveye oturtuyor. Bu gelişme milyonlarca kişinin finansal güvenliği açısından önemli soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
Yasal Boşluk Dolduruldu: Emeklilerin Rızasıyla Maaşa Bloke Uygulanabilecek
Yargıtay, içtihatları birleştirme kararında, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları doğrultusunda bankaların emekli maaşına doğrudan bloke koyabileceğini belirtti. Bu bloke, yalnızca emeklinin açık rızası ve kredi sözleşmesinde yer alan talimatlar kapsamında mümkün olacak.
Kararda, Anayasa’nın 48’inci maddesi olan “Çalışma ve sözleşme hürriyeti”ne dayandırılarak, tarafların özgür iradesiyle imzaladıkları sözleşmelerin geçerli olduğu vurgulandı.
Kanunlarla Çakışan Durumlar: 5510 Sayılı Kanunun 93. Maddesi Ne Diyor?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 93. maddesinde, emekli maaşlarının “nafaka borçları dışında haczedilemeyeceği” belirtiliyor. Ancak Yargıtay kararında bu maddeye rağmen, borçlunun muvafakati varsa bankanın bloke koyabilmesinin yasal olarak mümkün olduğuna hükmedildi.
İlgili maddeye 5838 sayılı Kanun ile eklenen düzenleme, icra müdürünün haciz talebini borçlunun rızası yoksa reddetmesini öngörüyordu. Yargıtay’ın bu yeni yorumuyla birlikte emeklinin rızası varsa engel kalmamış oldu.
Kredi Sözleşmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Emeklilerin kredi başvurusu sırasında imzaladıkları sözleşmelerde yer alan “otomatik tahsilat,” “virman talimatı” veya “mahsup” gibi ifadeler, maaşlarına bloke konulmasına yol açabilir. Bu nedenle her madde titizlikle incelenmeli; özellikle rıza ve onay ifadeleri net bir şekilde anlaşılmalıdır.
Bazı uzmanlar, toplu ve standart sözleşmelerin emeklileri zorlukla karşı karşıya bırakabileceğini, paraya acil ihtiyaç duyulan anlarda bu rıza maddelerinin gözden kaçabileceğini belirtiyor.
Maaşın Ne Kadarına Bloke Konulabilir? Belirsizlik Devam Ediyor
Resmi Gazete'de yayımlanan karar, maaşın hangi oranının bloke edilebileceğini net olarak belirtmiyor. Örneğin, emekli bir kişi 20 bin TL maaş alırken 23 bin TL'lik kredi taksiti borcu olduğunda; maaşın tamamına mı yoksa yalnızca 4’te 1’ine mi bloke uygulanabileceği sorusu açıkta kalıyor.
Bu noktada bankalarla emekliler arasında yeni hukuki ihtilafların doğması muhtemel. Bu belirsizlik, konunun ilerleyen dönemlerde yeniden Yargıtay veya Anayasa Mahkemesi gündemine taşınabileceğini gösteriyor.
Karar Resmi Gazete’de Yayımlandı: Oy Çokluğuyla Kabul Edildi
Bazı Yargıtay üyeleri tarafından itirazlar gelse de, karar oy çokluğuyla kabul edilerek yürürlüğe girdi. İçtihat birleştirme yoluyla alınan bu karar, benzer davalarda mahkemeler için bağlayıcı hale geldi. Bu nedenle emeklilerin gelecekte benzer bir durumda neyle karşılaşacaklarını önceden bilmesi açısından oldukça kritik bir karar olarak öne çıkıyor.