FRANSA’DA MARKETLERDE GIDA ÇÖPE ATILAMIYOR: Türkiye’ye Örnek Olacak İsraf Yasal Modeli!
Fransa, 2016 yılında yürürlüğe koyduğu tarihi yasayla süpermarketlerin satılamayan gıdaları çöpe atmasını yasakladı. Sistem, ihtiyaç sahiplerine gıda sağlarken çevresel yükü de hafifletiyor. Peki, benzer bir zorunluluk Türkiye’de uygulansa nasıl sonuçlar doğurur?
DÜNYA / ÇEVRE – Gün sonunda fırınlarda kalan ekmekler, tezgâhta alıcı bekleyen taze meyve-sebzeler ve raf ömrü yaklaşan paketli gıdalar... Her gün dünya genelinde tonlarca kullanılabilir gıda imha ediliyor. Fransa ise 2016 yılında hayata geçirdiği yasal düzenlemeyle gıda israfıyla mücadelede küresel bir modele imza attı.
Satılamayan Ürünleri Bağışlamak Zorundalar
Fransa'da yürürlükte olan yasaya göre belirli bir büyüklüğün üzerindeki süpermarketlerin, tüketilebilir durumdaki satılmayan ürünler için gıda bankaları ve yardım kuruluşlarıyla protokol yapması yasal zorunluluk taşıyor.
Üstelik mevzuat, marketlerin son kullanma tarihi yaklaşan gıdaları kasıtlı olarak bozulması için kimyasal maddelerle kullanılmaz hale getirmesinin de önüne geçiyor.
Sistem Nasıl İşliyor?
İnsan tüketimi açısından güvenli ve sağlıklı olan ürünler şu gruplardan seçilerek yardım ağlarına aktarılıyor:
-
Taze meyve ve sebzeler
-
Günlük fırın ve unlu mamul ürünleri
-
Ambalajı bozulmamış paketli gıdalar
-
Uygun saklama koşullarını koruyan diğer temel tüketim maddeleri
Tüketime uygun olmayan veya bozulmuş gıdalar ise sıkı denetim kuralları çerçevesinde kompost ya da enerji üretimi gibi farklı alanlara yönlendiriliyor.
İsrafla Üçlü Mücadele: Ekonomi, Sosyal Yardım ve Çevre
Atılan her bir gıda maddesi, sadece bir ürünün çöpe gitmesi anlamına gelmiyor. O gıdanın üretimi için harcanan su, çalışan tarım makineleri, tüketilen enerji ve nakliye süreçleri de boşa gitmiş oluyor. Fransa'daki model sayesinde:
-
Gıda İsrafı Önleniyor: İsraf oranlarında ciddi düşüş sağlanıyor.
-
Sosyal Dayanışma Güçleniyor: İhtiyaç sahiplerine düzenli ve kaliteli gıda ulaştırılıyor.
-
Çevresel Ayak İzi Azalıyor: Çöp sahalarına giden organik atık miktarı azalarak karbon salınımı düşürülüyor.
Türkiye’de Büyük Marketler İçin Benzer Bir Zorunluluk Getirilmeli mi?
Gıda bankacılığı uygulamalarının bulunduğu Türkiye'de, büyük zincir marketler için satılamayan ancak sağlığa uygun gıdaların bağışlanmasının yasal zorunluluk haline getirilmesi tartışılıyor. Her gün tonlarca gıdanın çöpe gitmesini önleyecek böyle bir adımın, hem ekonomik tasarruf sağlayacağı hem de gıda krizine karşı önemli bir kalkan oluşturacağı belirtiliyor.




