Gökyüzündeki Beyaz İzlerin Sırrı: "Contrail" Nedir?

Uçakların arkasında gökyüzünde bıraktığı uzun ve beyaz izler sık sık farklı komplo teorilerine konu olsa da, atmosfer bilimciler ve havacılık otoriteleri bu durumun tamamen doğal bir fiziksel süreç olduğunu belirtiyor.

YAŞAM / BİLİM – Yüksek irtifalarda seyreden yolcu uçaklarının arkasında uzun süre kalabilen beyaz izler, halk arasında zaman zaman farklı iddialarla anılsa da olayın aslı tamamen meteorolojik şartlara dayanmaktadır.

Kuyruk İzlerinin (Contrails) Oluşum Süreci

Uçakların arkasında görülen bu beyaz şeritler, "contrail" yani yoğurlaşma izi (condensation trail) adı verilen doğal bir olgudur. Bu sürecin arkasındaki temel bilimsel etkenler şunlardır:

• Yüksek irtifalarda uçan uçakların motorlarından çıkan sıcak ve nemli egzoz gazı, dışarıdaki aşırı soğuk (-40°C ve altı) ve düşük basınçlı havayla temas eder.

• Bu ani sıcaklık değişimi sonucunda egzoz gazının içindeki su buharı aniden yoğunlaşarak kristalleşir ve milyonlarca minik buz bulutunu oluşturur.

• İzlerin ne kadar süre havada kalacağı ve nasıl bir şekil alacağı tamamen o anki atmosferin nem oranına, rüzgâra ve sıcaklığa bağlıdır. Havadaki nem oranı yüksekse izler yayılıp kalıcıleşebilir; nem düşükse kısa sürede kaybolur.

Bilimsel Araştırmalar Ne Diyor?

Dünya genelinde çevre ajansları, meteoroloji enstitüleri ve havacılık otoriteleri bu konuda pek çok bağımsız araştırma yürütmüştür. Yapılan incelemeler, söz konusu izlerin kimyasal veya biyolojik maddeler içermediğini, tamamen su buharı ve buz kristallerinden ibaret olduğunu net bir şekilde kanıtlamıştır.