KARACİĞERİNİZİ ZEHİRLİ MANTARDAN KORUYUN
 KARACİĞERİNİZİ ZEHİRLİ MANTARDAN KORUYUN

Havaların ısınmasıyla birlikte artış gösteren mantar zehirlenmeleri, her yıl çok sayıda kişinin hayatına mal oluyor.


Yüksek ölüm riskine rağmen doğadan toplayarak mantar tüketme alışkanlığı hala devam ediyor. Ölüm ya da karaciğer yetmezliği ile sonuçlanan zehirlenmeler bulantı, kusma, ishal, ateş, giderek artan şuur kaybı gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Karaciğer nakli mantar zehirlenmelerindeki ölüm oranını en aza indiriyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Organ Nakli Bölüm Başkanı Prof. Dr. K. Yalçın Polat, mantar zehirlenmeleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Bir tanesi bile ölüme götürebiliyor

Mantar, ilkbahar ve sonbahar gibi yağmurun fazla olduğu dönemlerde doğada yetişmektedir. Mantarın zehirli olup olmadığını anlamak tecrübe gerektirir. Tıbbi açıdan çok tehlikelidir. Zehirli mantarın tek bir tanesi bile kişiyi karaciğer yetmezliğine, ağır karaciğer komasına ve tedavi edilmediğinde ölüme götürebilmektedir. Bu dönemde genelde toplu şekilde yenildiği için aile facialarıyla karşılaşılmaktadır. Bunların bir kısmı tedaviyle geri döndürülebilirken bir kısmında karaciğer nakli gerekmektedir. Karaciğer nakli olamayan hastalarda ölüm oranı yükselmektedir. Mantar tüketildikten sonra bulantı, kusma, ishal, ateş, giderek artan şuur kaybı gibi ilk birkaç gün içerisinde gelişebilen belirtiler görülmektedir. Bu dönemde müdahale edilmezse hasta kaybedilebilir.

Zehirli mantar karaciğer düşmanı

İlaç tedavisine rağmen durumu düzelmeyen hastalar için karaciğer nakli hayat kurtarıcı olabilmektedir. Nakilde toksik olan ve fonksiyonu tamamen bitmiş olan karaciğer çıkarılarak yerine yeni bir karaciğer nakledilmektedir. Nadiren eğer kanda hala toksikler varsa takılan karaciğerde de karaciğer yetmezliği oluşabilmektedir. Nakil gerektirecek hasarda olmayan zehirlenmelerde ise önleyici birtakım tedaviler verilebilmekte, karaciğerin temizlenmesi için gerektiğinde diyaliz yapılabilmektedir. Tedavi sürecinde bazen hastanın şuuru bozulabilirken bazen de kan değerleri medikal tedavi ile toplanamayabilmektedir.

Hayatınızı riske atmayın

Mantar zehirlenmelerinin önüne geçebilmek izin denetimden geçmiş gıdaları tüketmek gerekmektedir. Zehirli zehirsiz ayrımını yapabilmek oldukça zor olduğundan doğadan toplanan mantarların tüketilmesi ölümcül sonuçlara yol açabilir. Mantar zehirli ise karaciğeri mutlaka etkiler. Kişiye göre yansıması da farklı olabilmektedir. Bununla birlikte az ya da çok karaciğer hasarı mutlaka yaşanmaktadır.

Zehirli mantar nasıl anlaşılır?
elçuk Üniversitesi (SÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Fitopatoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nuh Boyraz, mantar zehirlenmesine bağlı ölümlerin yaşandığı bölgelerdeki insanların mantar tüketiminde daha dikkatli olması gerektiğini belirterek, öldürücü mantarların zehirlenme belirtilerinin daha geç ortaya çıktığını söyledi.Prof. Dr. Nuh Boyraz, mantar zehirlenmesi ya da mantara bağlı ölümlerin ortaya çıktığı yerlerde mantar tüketme noktasında daha dikkatli olunması gerektiğini ifade ederek, “Bugünlerde ülkemizde mantara bağlı zehirlenmeler, bunlar sonucunda da ölümlerin yaşandığını sıkça duymaktayız. O noktada bir bölgede, bir yerde mantar zehirlenmesi, mantara bağlı ölümler ortaya çıktığında ister istemez insanların da bu noktada mantar tüketme noktasında daha dikkatli olmaları gerekiyor. Tabiatta mantarların çok değişik çeşitleri vardır. Bunların bazıları öldürücü özelliktedir. Bazıları zehirli özelliktedir, bazıları da yenilebilir türdendir. Onun için tabiatta sonbahar ve ilkbahar aylarında kendiliğinden çıkan bu tür mantarların hepsini yenilebilir kabul etmek çok yanlıştır. Bir mantarın zehirli, öldürücü ya da yenilebilir olduğunu herkes her zaman için bilemeyebilir” dedi.

"ZEHİRLİ YA DA YENİLEBİLİR MANTARI AYIRT EDEN BİR YÖNTEM YOK"

Bir mantarın zehirli veya öldürücü olduğunu tespit eden herhangi bir yöntemin olmadığını belirten Prof. Dr. Boyraz, “Onun için tabiattan mantar toplayacak olan vatandaşlarımız çok güvenmedikleri sürece veya hangi mantarın zehirli, hangi mantarın öldürücü, hangi mantarın yenilebilir olduğunu bilmedikleri sürece toplamamaları ve tüketmemeleri lazım. Bazı türler vardır ki aynı cins içinde bir tür öldürücüyken diğer tür yenilebilir özellik gösterebiliyor, birbirine benzerlik gösterebiliyor. Bu benzerliğe bağlı olarak da insanlar bilmeden zehirli olan, öldürücü olan mantarı alıp tüketebilmektedirler” diye konuştu.Prof. Dr. Nuh Boyraz, halk arasında ‘köy göçüren’, ‘ evcik kıran’ ve ‘ölüm meleği’ olarak bilinen mantarların ölümle sonuçlanan zehirlenmelere yol açtığına değinerek, “Ülkemizde görülen ölümle sonuçlanan zehirlenmelerin yüzde 80’i, yüzde 90’ı ‘Amanita Phalloides’, halk arasında köy göçüren, evcik kıran ve ölüm meleği olarak bilinen mantara bağlı olarak ortaya çıkar. Gerçekten çok öldürücü, zehirli bir mantardır. Şapkasının ve şapkanın alt kısmının tamamen beyaz olması, sapın dip kısmında kese şeklinde bir kının olması bu mantarı ayırt etmedeki en önemli özelliktir. Onun için beyaz lamelli, şapkası beyaz, alt kısmı beyaz ve sapının dip kısmında kın şeklinde keseler bulunan mantarları tüketmemek gerekir” şeklinde konuştu.

"MANTARLARLA İLGİLİ DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR"

Mantarla ilgili halk arasında doğru bilinen yanlışların olduğunu ifade eden Prof. Dr. Boyraz, “Hayvanlar yiyip zehirlenmiyorsa bu mantar zehirsiz mantar olarak algılanmaktadır. Bu doğru değildir. Zehirlenme göreceli bir kavramdır. Tamamen vücuda alınan miktarla alakalıdır. Vücuda alınan miktar insanlarda düşük düzeyde olsa da zehirler ama aynı miktarı hayvanlar bünyesine aldığında zehirlenmezler. Çimlerde, çayırlarda çıkan mantarların zehirsiz olduğu söylenir. Bu da doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü çimlerde ve çayırlarda da çıkan zehirli mantar türleri vardır. Zehirli mantarlarla zehirsiz mantarların yetiştiği topraklar birbirinden farklıdır görüşü de yanlıştır. Aynı yerde hem zehirli mantar hem de zehirsiz mantar gelişebilir. Kurutulduğunda, tuzlu veya sirkeli suda bekletildiğinde zehrin uzaklaşacağı söylenir. Bu öldürücü mantarlar için doğru bir bilgi değildir” dedi.

"ÖLDÜRÜCÜ MANTARLARIN ZEHİRLENME BELİRTİLERİ DAHA GEÇ ORTAYA ÇIKAR"

Bilmeden, zehirsiz olduğuna kesin olarak kanaat getirmeden tabiattan mantar toplayıp tüketmenin sakıncalı olduğunu dile getiren Prof. Dr. Nuh Boyraz, “Zehirli ve öldürücü mantarların çok çabuk zehirlenme belirtisi göstereceği gibi bir algı var. Aslında tam tersine öldürücü mantarların zehirlenme belirtileri daha geç çıkar. Onun için de vatandaşlarımız zehirlenme belirtileri geç çıktığı zaman bu zehirlenmeyi, bu belirtileri yediği mantara bağlamaz ve sağlık kuruluşuna ulaşmakta geç kalır. Halbuki öldürücü mantarların zehirlenme belirtileri daha geç çıkar. 8, 12, 24 saat, hatta aylar sonra çıkanlar da vardır. Onun için vatandaşlarımız böyle bir şeyle karşılaştıkları zaman 8, 12, 24 saat sonra mide bulantısı, baş dönmesi gibi zehirlenme belirtileri ile karşılaştıkları zaman hiç vakit geçirmeden sağlık kuruluşuna ulaşmaları lazım. Hafif zehirli mantarlarda veya zehirli dediğimiz mantarlarda belirtiler daha çabuk çıkar. Ama bunlar öldürücü olmaz, belli bir süre sonra tedavi ile bunların etkisi ortadan kaldırılabilir” ifadelerini kullandı. Kaynak: Zehirli mantar nasıl anlaşılır? 

Anahtar Kelimeler:
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.